چند نمونه از فضائل اخلاقی امام حسن علیه السلام

مجله تفریحی سرگرمی دخترونه

چند نمونه از فضائل اخلاقی امام حسن علیه السلام

فضائل امام حسن,فضیلت های امام حسن ع,فضائل امام حسن مجتبی عیکی از القاب امام حسن مجتبی ع کریم اهل بیت می باشد

 

فضائل امام حسن مجتبی علیه السلام
اخلاق، دستمایه سترگ هدایت است. زندگی کوتاه دنیا در پرتو آموزه های اخلاقی، خود بهشتی برین می شود. انسان برای رسیدن به رشد، کمال و بالندگی اخلاقی به شناخت نیاز دارد. شناخت، گاه از راه تحصیل معارف اخلاقی و گاهی از راه شناخت نمونه های عملی و به تعبیر دیگر، الگوهای اخلاقی ایجاد می شود.

قرآن، حدیث و سیره معصومان: برترین منابع شناخت معارف اسلام اند.

پیشوایان پاک دین، به دلیل بهره مندی از ویژگی عصمت و دوری از عصیان و اشتباه، برترین مربیان اخلاق برای انسان، به ویژه برای دوستداران و پیروان خود به شمار می روند. ایشان، بهترین الگوی اخلاقی به دور از هر گونه کژی برای انسان اند. در این مطلب چند نمونه از ویژگیهای اخلاقی امام حسن مجتبی(ع) ذکر می شود.

۱٫ عبادت
امام صادق(ع) در بیان حال معنوی ایشان می فرمود: امام مجتبی(ع) عابدترین مردم زمان خود بود. بسیار حج به صورت پیاده و گاه با پای برهنه به جای می آورد. همیشه او را در حال گفتن ذکر می دیدند و هر گاه آیه «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُو» را می شنید، پاسخ می گفت: «لَبَّیْکَ اللَّهُمَّ لَبَّیْک» (خداوند! گوش به فرمان توام.)[۱]

آن امام همواره در قنوت نمازش، بسیار دعا می کرد و خدا را این گونه می خواند: «ای پناهگاه درماندگان! فهمها در درک تو حیران و دانشها در برابر تو ناتوان و نارساست. تو پروردگار زنده و قیّومی که جاودانه است. تو خود می بینی آنچه را که می دانی و در آن کار، دانا و بردبار هستی. تو بر آشکار ساختن هر پنهان، قدرت داری و می توانی از انجام هر کاری جلوگیری کنی؛ بدون آنکه در تنگنا واقع شوی. بازگشت همه چیز به سوی توست؛ همان سان که آغاز آن از خواست تو سرچشمه می گیرد. تو آگاهی از آنچه در سینه ها پنهان می دارند. آنچه را خواسته ای اجرا شده است. آنچه را در خزانه غیب خودت بوده بر عقلها وا داشته ای تا هر که نابود شود، از روی دلیل آن کار نابود شود و هر که زنده شود، از روی دلیل زنده شود. به راستی که تو شنوا و دانایی و یکتا و بینایی.

بارخدایا! تو خود می دانی که من از تلاش خود فروگذار نکرده ام تا هنگامی که برش تیغم از میان رفت و تنها شدم. در آن وقت از گذشتگان خودم پیروی کردم (صبر کردم) تا جلوی این دشمن سرکش و ریختن خون شیعیان را بگیرم تا اینکه حفظ کردم آنچه را اولیای من حفظ کردند. خشم خود را فرو بردم و به خواسته آنها تن در دادم. به راهی رفتم که می خواستند و هیچ نگفتم تا یاری تو فرا برسد که تو تنها یاور حق و بهترین پشتیبان آن هستی؛ گرچه این یاری تأخیر افتد و نابود شدن دشمن اندکی به درازا کشد.»[۲]

۲٫ ترس از خدا
هرگاه امام حسن مجتبی(ع) وضو می گرفت، تمام بدنش از ترس خدا می لرزید و رنگ چهره اش زرد می شد. وقتی از او در این باره می پرسیدند، می فرمود: «بنده خدا باید وقتی برای بندگی به درگاه او، آماده می شود، از ترس او رنگش تغییر کند و اعضایش بلرزد.»[۳]

هرگاه برای نماز به مسجد می رفت، کنار در می ایستاد و این گونه زمزمه می کرد: «إِلَهِی ضَیْفُکَ بِبَابِکَ یَا مُحْسِنُ قَدْ أَتَاکَ الْمُسِی ءُ فَتَجَاوَزْ عَنْ قَبِیحِ مَا عِنْدِی بِجَمِیلِ مَا عِنْدَکَ یَا کَرِیم؛[۴] خدایا! مهمانت به درگاهت آمده است. ای نیکوکردار! بدکار به نزد تو آمده است. پس از زشتی و گناهی که نزد من است به زیبایی آنچه نزد توست، درگذر؛ ای بخشاینده!»

امام صادق(ع) فرمود: «کَانَ إِذَا ذَکَرَ الْمَوْتَ بَکَی وَ إِذَا ذَکَرَ الْقَبْرَ بَکَی وَ إِذَا ذَکَرَ الْبَعْثَ وَ النُّشُورَ بَکَی وَ إِذَا ذَکَرَ الْمَمَرَّ عَلَی الصِّرَاطِ بَکَی وَ إِذَا ذَکَرَ الْعَرْضَ عَلَی اللَّهِ تَعَالَی ذِکْرُهُ شَهَقَ شَهْقَهً یُغْشَی عَلَیْهِ مِنْهَا وَ کَانَ إِذَا قَامَ فِی صَلَاتِهِ تَرْتَعِدُ فَرَائِصُهُ بَیْنَ یَدَیْ رَبِّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ کَانَ إِذَا ذَکَرَ الْجَنَّهَ وَ النَّارَ اضْطَرَبَ اضْطِرَابَ السَّلِیمِ وَ سَأَلَ اللَّهَ الْجَنَّهَ وَ تَعَوَّذَ بِهِ مِنَ النَّار؛[۵] وقتی (امام حسن(ع)) به یاد مرگ می افتاد می گریست. هرگاه به یاد قبر می افتاد، گریه می کرد. وقتی به یاد قیامت می افتاد، ناله می کرد، هرگاه به یاد گذشتن از [پل] صراط می افتاد، می گریست. هرگاه به یاد عرضه اعمال بر خداوند می افتاد، ناله ای می کرد و از هوش می رفت. وقتی به نماز می ایستاد، بدنش در مقابل پروردگارش می لرزید. هرگاه بهشت و دوزخ را به یاد می آورد، مانند مارگزیده، مضطرب می شد و از خدا بهشت را می خواست و از آتش جهنم به او پناه می برد.»

هنگامی که آثار مرگ در چهره اش آشکار شد، او را دیدند که می گرید. پرسیدند: «چرا می گریید؛ در حالی که مقام والایی نزد خدا و رسولش دارید و پیامبر(ص) آن سخنان والا گهر را درباره شما فرموده است؛ شما که بیست مرتبه پیاده، حج به جای آورده و سه بار همه داراییهای خود را در راه خدا تقسیم کرده اید؟» در پاسخ می فرمود: «إِنَّمَا أَبْکِی لِخَصْلَتَیْنِ: لِهَوْلِ الْمُطَّلَعِ وَ فِرَاقِ الْأَحِبَّه؛[۶] به دو دلیل می گریم: از ترس روز قیامت و از دوری دوستانم.»

۳٫ همنشینی با قرآن
آن بزرگوار، صوتی زیبا در قرائت قرآن داشت و علوم قرآن را از کودکی به نیکی می دانست. همواره پیش از خوابیدن، سوره کهف را تلاوت می کرد و سپس می خوابید. گفته اند در دوران زندگانی پیامبر اکرم(ص)، شخصی وارد مسجد شد و از کسی درباره تفسیر شاهد و مشهود[۷] پرسید؛ آن مرد پاسخ داد: «شاهد، روز جمعه است و مشهود، روز عرفه.» از مرد دیگری پرسید؛ ولی او گفت: «شاهد روز جمعه و مشهود روز عید قربان است.»

سپس نزد کودکی رفت که گوشه مسجد نشسته بود. او پاسخ داد: «أَمَّا الشَّاهِدُ فَمحمد(ص) وَ أَمَّا الْمَشْهُودُ فَیَوْمُ الْقِیَامَهِ أَ مَا سَمِعْتَهُ سُبْحَانَهُ یَقُولُ یا أَیُّهَا النَّبِیُّ إِنَّا أَرْسَلْناکَ شاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ نَذِیراً؛[۸] «شاهد محمد(ص) رسول خدا و مشهود روز قیامت است؛ مگر نخوانده ای که خداوند [درباره رسولش] می فرماید: ای پیامبر! ما تو را گواه و بشارتگر و هشدار دهنده فرستادیم.»

و نیز درباره قیامت می فرماید: «ذلِکَ یَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النَّاسُ وَ ذلِکَ یَوْمٌ مَشْهُود»؛[۹] «آن روز، روزی است که مردم را برای آن گرد می آورند و روزی است که (جملگی در آن) حاضر می شوند.»

راوی داستان می گوید که پرسیدم: «فردی که اول پاسخ داد که بود؟» گفتند: «ابن عباس.» پرسیدم: «دومی که بود؟» گفتند: «ابن عمر.» سپس گفتم: «آن کودک که از همه بهتر و درست تر پاسخ داد که بود؟» گفتند: «او حسن بن علی بن ابی طالب بود».[۱۰]

آن امام بزرگوار در خانه ای تربیت یافته بود که کلام خدا پیوسته سخن آغاز و انجام آن بود؛ در خانه ای که پدر آن نخستین گرد آوردنده قرآن و اهل خانواده بهترین عمل کنندگان به آیات آن بودند.

 

فضیلت های امام حسن ع,فضائل امام حسن,فضائل امام حسن مجتبی عامام حسن(ع) نسبت به دردمندان و تیره‌بختان جامعه بسیار دلسوز بودند

 

۴٫ مهربانی
مهربانی با بندگان خدا از ویژگیهای بارز ایشان بود. اَنس می گوید که روزی در محضر امام بودم. یکی از کنیزان ایشان با شاخه گلی در دست وارد شد و آن را به امام تقدیم کرد. حضرت گل را از او گرفت و با مهربانی فرمود: «برو تو آزادی!» من که از این رفتار حضرت شگفت زده بودم، گفتم: «ای فرزند رسول خدا! این کنیز، تنها یک شاخه گل به شما هدیه کرد، آن گاه شما او را آزاد می کنید؟!» امام در پاسخم فرمود: «خداوند بزرگ و مهربان به ما فرموده است: «وَ إِذا حُیِّیتُمْ بِتَحِیَّهٍ فَحَیُّوا بِأَحْسَنَ مِنْه»؛[۱۱] «هر کس به شما مهربانی کرد، دو برابر او را پاسخ گویید.» سپس امام فرمود: «پاداش در برابر مهربانی او نیز آزادی اش بود.»[۱۲]

امام، همواره، مهربانی را با مهربانی پاسخ می گفت؛ حتی پاسخ وی در برابر نامهربانی نیز مهربانی بود؛ همچنان که نوشته اند، امام گوسفند زیبایی داشت که به آن علاقه نشان می داد. روزی دید گوسفند، خوابیده است و ناله می کند. جلوتر رفت و دید که پای آن را شکسته اند. امام از غلامش پرسید: «چه کسی پای این حیوان را شکسته است؟» غلام گفت: «من شکسته ام.» حضرت فرمود: «چرا چنین کردی؟» گفت: «برای اینکه تو را ناراحت کنم.» امام با تبسّمی دلنشین فرمود: «ولی من در عوض، تو را خشنود می کنم و غلام را آزاد کرد.»[۱۳]

همچنین آورده اند، روزی امام، مشغول غذا خوردن بودند که سگی آمد و برابر حضرت ایستاد. حضرت، هر لقمه ای که می خوردند، یک لقمه نیز جلوی آن می اندختند. مردی پرسید: «ای فرزند رسول خدا! اجازه دهید این حیوان را دور کنم.» امام فرمود: «دَعْهُ إِنِّی لَأَسْتَحْیِی مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ یَکُونَ ذُو رُوحٍ یَنْظُرُ فِی وَجْهِی وَ أَنَا آکُلُ ثُمَّ لَا أُطْعِمُهُ؛[۱۴] نه رهایش کنید! من از خدا شرم می کنم که جانداری به صورت من نگاه کند و من در حال غذا خوردن باشم و به او غذا ندهم.»

۵٫ گذشت
امام بسیار با گذشت و بزرگوار بود و از ستم دیگران چشم پوشی می کرد. بارها پیش می آمد که واکنش حضرت به رفتار ناشایست دیگران، سبب تغییر رویه فرد خطاکار می شد.

در همسایگی ایشان، خانواده ای یهودی می زیستند. دیوار خانه یهودی، شکافی پیدا کرده بود و نجاست از منزل او به خانه امام نفوذ کرده بود. فرد یهودی نیز از این جریان آگاهی نداشت تا اینکه روزی زن یهودی برای درخواست نیازی به خانه آن حضرت آمد و دید که شکاف دیوار سبب شده است که دیوار خانه امام نجس شود. بی درنگ، نزد شوهرش رفت و او را آگاه ساخت. مرد یهودی نزد حضرت آمد و از سهل انگاری خود پوزش خواست و از اینکه امام، در این مدت سکوت کرده و چیزی نگفته بود، شرمنده شد.

امام برای اینکه او بیش تر شرمنده نشود، فرمود: «از جدم رسول خدا(ص) شنیدم که به همسایه مهربانی کنید.» یهودی با دیدن گذشت، چشم پوشی و برخورد پسندیده ایشان به خانه اش برگشت، دست زن و بچه اش را گرفت و نزد امام آمد و از ایشان خواست تا آنان را به دین اسلام درآورد.[۱۵]

همچنین داستان مشهوری است که درباره گذشت امام از بی ادبی مردی شامی است. خود آن شخص می گوید که به مدینه رفته بودم. مردی را دیدم که بر مرکبی گران قیمت سوار شده و لباسهای نفیسی پوشیده بود. از شکوه او خوشم آمد. پرسیدم: «او که بود؟» گفتند: «حسن بن علی بن ابی طالب.» وقتی نام علی را شنیدم، سینه ام دریایی از کینه و دشمنی علیه او شد. به او حسادت کردم که چرا علی باید چنین فرزندی داشته باشد؛ از اینرو، نزد او رفتم و با تندی گفتم: «تو پسر علی هستی؟» فرمود: «آری! فرزند اویم.» سپس من تا توانستم به او و پدرش ناسزا گفتم.

او صبر کرد تا سخنانم پایان یابد. سپس با خوشرویی از من پرسید: «به گمانم در این شهر غریبی. اگر به خانه نیازداری، به تو خانه می دهم. اگر به مال نیاز داری به تو ببخشم. اگر کمک دیگری می خواهی، بگو تا انجام دهم. شاید مرا با شخص دیگری اشتباه گرفته ای. اگر جایی می خواهی بروی تو را راهنمایی کنم و اگر بارت سنگین است، در آوردن آن به تو کمک کنم. اگر گرسنه ای سیرت کنم. اگر برهنه ای، تو را بپوشانم. اگر بارت را به خانه من بیاوری و تا وقتی در این شهر هستی، میهمان من باشی، خوشحال می شوم. منزل من بزرگ است و برای آسایش تو فراهم است.»

مرد شامی با دیدن این همه گذشت و مهربانی، اشک شرمساری می ریخت و می گفت: «گواهی می دهم که جانشین خدا بر زمینی و خدا بهتر می داند که بار رسالت را بر دوش چه کسی گذارد. تا اکنون تو و پدرت را بیش تر از همه مردم دشمن می داشتم؛ ولی اکنون شما دوست داشتنی ترین بندگان خدا نزد من هستید.»
سپس آن مرد به خانه امام مجتبی(ع) رفت و تا وقتی در مدینه حضور داشت، میهمان حضرت بود. از آن پس، از بهترین دوستداران آن خاندان شد.[۱۶]

گستره گذشت و مهرورزی امام، آن قدر پردامنه بود که قاتل او را هم در برگرفت؛ همچنان که عمر بن اسحاق می گوید که من و حسین(ع) در لحظه شهادت، نزد امام مجتبی(ع) بودیم که فرمود: «بارها به من زهر داده اند؛ ولی این بار تفاوت می کند؛ زیرا این بار، جگرم را قطعه قطعه کرده است.»

حسین(ع) با ناراحتی پرسید: «چه کسی شما را زهر داده است؟» فرمود: «از او چه می خواهی؟ می خواهی او بکشی؟ اگر آن کسی باشد که من می دانم، خشم و عذاب خداوند بیش تر از تو خواهد بود. اگر هم او نباشد، دوست ندارم که برای من، بی گناهی گرفتار شود.»[۱۷]

۶٫ فروتنی
امام مانند جدش رسول الله۹ بدون هیچ تکبری روی زمین می نشست و با تهی دستان هم سفره می شد. روزی سواره از محلی می گذشت که دید گروهی از بینوایان روی زمین نشسته اند و مقداری نان را پیش خود گذارده اند و می خورند. وقتی امام حسن (ع) را دیدند، به ایشان تعارف کردند و حضرت را سر سفره خویش خواندند. امام از مرکب خویش پیاده شد و این آیه را تلاوت کرد: «إِنَّهُ لا یُحِبُّ الْمُسْتَکْبِرین»؛ «خداوند خود بزرگ بینان را دوست نمی دارد (نحل/۲۳).» سپس سر سفره آنان نشست و مشغول خوردن شد. وقتی همگی سیر شدند، امام آنها را به منزل خود فرا خواند و از آنان پذیرایی فرمود و به آنان پوشاک هدیه کرد.[۱۸]

آن حضرت همواره دیگران را نیز بر خود مقدم می داشت و پیوسته با احترام و فروتنی با مردم برخورد می کرد. روزی ایشان در مکانی نشسته بود. برخاست که برود؛ ولی در این لحظه، پیرمرد فقیری وارد شد. امام به او خوشامد گفت و برای ادای احترام و فروتنی به او، فرمود: «ای مرد! وقتی وارد شدی که ما می خواستیم برویم. آیا به ما اجازه رفتن می دهی؟»
و مرد فقیر عرض کرد: «بله، ای پسر رسول خدا!»[۱۹]
امام، همواره، مهربانی را با مهربانی پاسخ می گفت؛ حتی پاسخ وی در برابر نامهربانی نیز مهربانی بود.

۷٫ میهمان نوازی
آن گرامی، همواره از میهمانان پذیرایی می کرد. گاه از اشخاصی پذیرایی می کرد که حتی آنان را نمی شناخت؛ به ویژه، امام به پذیرایی از بینوایان علاقه زیادی داشت، آنان را به خانه خود می برد و به گرمی پذیرایی می کرد و به آنها لباس و مال می بخشید.[۲۰]

در سفری که امام حسن(ع) همراه امام حسین(ع) و عبدالله بن جعفر به حج می رفتند، شتری که بار آذوقه بر آن بود، گم شد و آنها در میانه راه، گرسنه و تشنه ماندند. در این هنگام، متوجه خیمه ای شدند که در آن پیرزنی تنها زندگی می کرد. از او آب و غذا خواستند. پیرزن نیز که انسان مهربان و میهمان نوازی بود، تنها گوسفندی را که داشت دوشید و گفت: «برای غذا نیز آن را ذبح کنید تا برای شما غذایی آماده کنم.» امام نیز آن گوسفند را ذبح کرد و زن از آن، غذایی برای ایشان درست کرد.

آنان غذا را خوردند و پس از صرف غذا از وی تشکر کردند و گفتند: «ما افرادی از قریش هستیم که به حج می رویم. اگر به مدینه آمدی نزد ما بیا تا میهمان نوازی ات را جبران کنیم.» سپس از زن خداحافظی کردند و به راه خویش ادامه دادند. شب هنگام، شوهر زن به خیمه اش آمد و او داستان میهمانی را برایش بازگفت. مرد، خشمگین شد و گفت: «چگونه در این برهوت، تنها گوسفندی را که همه دارایی مان بود برای کسانی کشتی که نمی شناختی؟»

مدتها از این جریان گذشت تا اینکه بادیه نشینان به سبب فقر و خشکسالی به مدینه سرازیر شدند. آن زن نیز همراه شوهرش به مدینه آمد. در یکی از همین روزها، امام مجتبی(ع) همان پیرزن را در کوچه دید و فرمود: «یَا أَمَهَ اللَّهِ! تَعْرِفِینِی؟ ای کنیز خدا! آیا مرا می شناسی؟» گفت: «نه.» فرمود: «من همان کسی هستم که مدتها پیش، همراه دو نفر به خیمه ات آمدیم. نامم حسن بن علی است.» پیرزن خوشحال شد و عرض کرد: «پدر و مادرم به فدای تو باد!»

امام به پاس فداکاری و پذیرایی او، هزار گوسفند و هزار دینار طلا به او بخشید و او را نزد برادرش حسین(ع) فرستاد. او نیز همین مقدار به او گوسفند و دینار طلا بخشید و وی را نزد عبدالله بن جعفر فرستاد. عبدالله نیز به پیروی از پیشوایان خود، همان مقدار را به آن پیرزن بخشید.[۲۱] حضرت با این سپاسگزاری، هم از میهمان غریبی پذیرایی کرد و هم جایگاه و ارزش میزبانی او را به سبب عمل نیکویش، پاس داشت. آن حضرت بارها درباره فقیرانی که از ایشان پذیرایی کرده بودند، می فرمود: «فضیلت با آنان است. پذیرایی شان اندک است و مالی ندارند؛ ولی برترند؛ زیرا آنان غیر از آنچه که ما را به آن پذیرایی می کنند، چیز دیگری ندارند و از همه چیز خود گذشته اند؛ ولی ما بیش از آنچه پیش میهمان می گذاریم، اموال داریم.»[۲۲]

۸٫ بردباری
از سخت ترین دوران زندگانی با برکت امام مجتبی(ع)، دوران پس از صلح با معاویه بود. ایشان، سختی این سالهای ستم را با بردباری وصف ناشدنی اش سپری می کرد. ایشان در این سالها، از غریبه و آشنا سخنان زشت و گزنده می شنید و از خدنگ بی وفایی، زخم می خورد. بسیاری از دوستان به ایشان پشت کرده بودند. روزگار، برایشان به سختی می گذشت. ناسزا گفتن به حضرت علی(ع) شیوه سخنرانان شهر شده بود. هرگاه امام را می دیدند می گفتند: «السَّلَامُ عَلَیْکَ یَا مُذِلَّ الْمُؤْمِنِین؛[۲۳] سلام بر تو ای خوار کننده مؤمنان.» در حضور ایشان، به هتک و دشنام امیر المؤمنین (ع) زبان می گشودند و امام با بردباری و مظلومیت بسیار، هتاکیها و دشنامها را تحمل می کرد.

روزی ایشان، وارد مجلس معاویه شد. مجلسی شلوغ و پر ازدحام بود. امام، جای خالی نیافت و ناگزیر، نزدیک پای معاویه نشست که بالای منبر بود. معاویه با دشنام به حضرت علی(ع) سخنش را آغاز کرد و درباره خلافت خودش سخن راند و گفت: «من از عایشه در شگفتم که مرا در خور خلافت ندیده است و فکر می کند که این جایگاه، حق من نیست.» سپس با حالتی تمسخرآمیز گفت: «زن را به این سخنان چه کار؟ خدا از گناهش بگذرد. آری! پدر این مرد [با اشاره به امام مجتبی(ع)] در کار خلافت با من سرستیز داشت، خدا هم جانش را گرفت.»

امام فرمود: «ای معاویه! آیا از سخنان عایشه تعجب می کنی؟» معاویه گفت: «بله به خدا!» امام(ع) فرمود: «می خواهی عجیب تر از آن را برایت بگویم؟» گفت: «بگو.» آن حضرت پاسخ داد: «عجیب تر از این که عایشه تو را قبول ندارد، این است که من پای منبر تو و نزد پای تو بنشینم.»[۲۴]

این بردباری تا جایی بود که مروان بن حکم دشمن سرسخت امام با حالتی اندوهگین در تشییع پیکر ایشان شرکت کرد و در پاسخ آنانی که به او می گفتند تو تا دیروز با او دشمن بودی، گفت: «او کسی بود که بردباری اش با کوهها سنجیده نمی شد.»[۲۵]

پی نوشت ها:
[۱]. بحارالانوار، محمد باقر مجلسی، مؤسسه الرساله، بیروت، ۱۴۰۳ ق، ج۴۳، ص۳۳۱٫
[۲]. مهج الدعوات، سید بن طاووس، دار الذخائر، قم، ۱۴۱۱ ق، ص۱۴۵٫
[۳]. مناقب آل ابیطالب، ابن شهرآشوب، دارالأضواء، بیروت، ۱۴۰۸ ق، ج۴، ص۱۴ و بحار الانوار، ج۴۳، ص۳۳۹٫
[۴]. مناقب ابن شهر آشوب، ج۴، ص۱۷ و بحارالانوار، همان.
[۵]. بحارالانوار، همان.
[۶]. همان، ص۳۳۲٫
[۷]. بروج/۳٫
[۸]. احزاب/۴۵٫
[۹]. هود/۱۰۳٫
[۱۰]. بحارالانوار، ج۴۳، ص۳۴۵٫
[۱۱]. نساء/۸۶٫
[۱۲]. مناقب، ابن شهر آشوب، ج۴، ص۱۸٫
[۱۳]. حیاه الامام الحسن بن علی(ع)، باقر شریف القرشی، ج۱، ص۳۱۴٫
[۱۴] . بحارالانوار، ج۴۳، ص۳۵۲٫
[۱۵]. تحفه الواعظین، ج۲، ص۱۰۶٫
[۱۶]. مناقب، ابن شهر آشوب، ج۴، ص۱۹٫
[۱۷]. اسد الغابه، ابن اثیر، دار احیاء التراث العربی، بیروت، ۲۹۳ق، ج۲، ص۱۵٫
[۱۸]. «وَ جَعَلَ یَأْکُلُ حَتَّی اکْتَفَوْا دَعَاهُمْ إِلَی ضِیَافَتِهِ وَ أَطْعَمَهُمْ وَ کَسَاهُمْ» بحارالانوار، ج۴۳، ص۳۵۲٫
[۱۹]. ملحقات احقاق الحق، سید نور الله مرعشی التستری، مطبعه الاسلامیه، تهران، ۱۳۹۵ق، ج۱۱، ص۱۱۴٫
[۲۰]. مناقب، ابن شهر آشوب، ج۴، ص۱۶ و ۱۷٫
[۲۱]. همان، ص۱۶و کشف الغمه، علی بن عیسی الإربلی، بی تا، کتابفروشی اسلامیه، تهران، ج۲، ص۱۳۳٫ (با گزینش).
[۲۲]. بحارالانوار، ج۴۳، ص۲۵۳٫
[۲۳]. همان، ج۷۵، ص۲۸۷٫
[۲۴]. ناسخ التواریخ، میرزا محمد تقی سپهر، دارالکتب الاسلامیه، تهران، ۱۳۴۲ق، ج۲، ص۲۹۳٫
[۲۵]. زندگی دوازده امام، هاشم معروف الحسینی، امیر کبیر، تهران، ۱۳۷۳ ش، ج۱، ص۵۰۶٫

منبع: hawzah.net

مجلهتفریحیسرگرمیدخترونه

۵۳ دیدگاه
  1. Lamont 1 هفته قبل

    I simply couldn’t leave your web site before suggesting that I extremely loved the standard
    information an individual provide to your guests?
    Is gonna be again incessantly to check up on new posts

  2. tinyurl.com 1 هفته قبل

    I do accept as true with all of the ideas you have
    introduced in your post. They’re really convincing and
    will definitely work. Nonetheless, the posts are too short for beginners.
    May just you please lengthen them a bit from subsequent time?
    Thank you for the post.

  3. Mario Celso Lopes 1 هفته قبل

    Excellent, what a website it is! This website provides helpful information to us, keep it
    up.

  4. bit.ly 1 هفته قبل

    Fuel fireplace additionally retains working in energy outages.

  5. Carley 1 هفته قبل

    Attractive part of content. I just stumbled upon your web site and in accession capital to claim that I
    acquire in fact loved account your weblog posts. Any way I will be subscribing for your augment and
    even I fulfillment you get admission to persistently rapidly.

  6. Tamera 1 هفته قبل

    Thanks very interesting blog!

  7. tinyurl.com 1 هفته قبل

    Great post! We will be linking to this particularly great article on our site.
    Keep up the good writing.

  8. Tracee 1 هفته قبل

    Hi there! Quick question that’s totally off topic.
    Do you know how to make your site mobile friendly?
    My blog looks weird when browsing from my iphone. I’m
    trying to find a template or plugin that might be able to
    resolve this issue. If you have any recommendations, please share.
    Thanks!

  9. http://tinyurl.com 7 روز قبل

    Thankfulness to my father who told me about
    this weblog, this webpage is really awesome.

  10. Kristopher 7 روز قبل

    I do agree with all the ideas you have introduced to your post.
    They’re really convincing and will definitely work. Still, the posts are
    very short for newbies. Could you please lengthen them a bit from next time?
    Thank you for the post.

  11. tinyurl.com 7 روز قبل

    Peculiar article, just what I needed.

  12. Michelle 6 روز قبل

    I do not even know how I ended up here, but I thought
    this post was good. I don’t know who you are but definitely
    you are going to a famous blogger if you are not already 😉 Cheers!

  13. tinyurl.com 6 روز قبل

    I’m amazed, I must say. Rarely do I come across a blog that’s both educative and entertaining, and let
    me tell you, you’ve hit the nail on the head. The problem is something not enough folks
    are speaking intelligently about. Now i’m very happy that I found this in my search for something concerning
    this.

  14. http://tinyurl.com/yyoksxog 6 روز قبل

    Fantastic goods from you, man. I’ve understand your stuff previous to and you’re just extremely excellent.
    I actually like what you have acquired here, really like
    what you are saying and the way in which you
    say it. You make it enjoyable and you still care for to keep it wise.
    I cant wait to read much more from you. This is actually a wonderful site.

  15. tinyurl.com 6 روز قبل

    It’s a pity you don’t have a donate button! I’d certainly donate to this fantastic blog!

    I guess for now i’ll settle for book-marking and adding your RSS feed to my Google
    account. I look forward to brand new updates and will talk about this site with my Facebook group.

    Talk soon!

  16. Michel 6 روز قبل

    Hi everyone, it’s my first visit at this website, and paragraph is really fruitful in favor of me,
    keep up posting these types of articles.

  17. tinyurl.com 6 روز قبل

    Hey! Someone in my Facebook group shared this site
    with us so I came to take a look. I’m definitely loving the information. I’m book-marking and
    will be tweeting this to my followers! Exceptional blog and amazing design and
    style.

  18. Augustus 6 روز قبل

    Hi, I do think this is a great blog. I stumbledupon it 😉 I’m going to return once again since I bookmarked
    it. Money and freedom is the greatest way to change, may you be rich and continue to guide others.

  19. http://tinyurl.com/ 5 روز قبل

    When some one searches for his vital thing, therefore he/she wants to be available that in detail, thus that
    thing is maintained over here.

  20. tinyurl.com 5 روز قبل

    Good post. I learn something new and challenging on sites I stumbleupon every day.
    It’s always interesting to read articles from other authors and
    use something from other web sites.

  21. Anastasia 5 روز قبل

    I think the admin of this site is actually working
    hard for his web site, because here every information is quality based data.

  22. http://tinyurl.com/y3pxn23p 5 روز قبل

    I’m not sure exactly why but this website is loading extremely slow for me.
    Is anyone else having this problem or is it a issue on my end?
    I’ll check back later on and see if the problem still exists.

  23. Ronnie 5 روز قبل

    A person necessarily help to make seriously articles I would state.
    That is the first time I frequented your website page and so far?

    I amazed with the research you made to make this actual post extraordinary.
    Excellent task!

  24. http://tinyurl.com/y6bz94dk 4 روز قبل

    Simply want to say your article is as amazing.
    The clearness to your put up is simply cool and i could
    think you’re knowledgeable in this subject. Well along with your
    permission allow me to seize your RSS feed to keep updated
    with drawing close post. Thanks a million and please keep up the gratifying work.

  25. http://tinyurl.com/ 4 روز قبل

    Greetings! I’ve been reading your blog for a while now and finally got the courage to go ahead and give
    you a shout out from Atascocita Tx! Just wanted to mention keep up the good job!

  26. Leandro Martins de Almeida 4 روز قبل

    Undeniably believe that which you stated. Your favorite justification seemed to be on the internet the simplest thing to be aware
    of. I say to you, I certainly get annoyed while people consider worries that they just do not know about.
    You managed to hit the nail upon the top as well as defined out the whole thing without having
    side-effects , people could take a signal. Will likely be back to
    get more. Thanks

  27. http://tinyurl.com/ 4 روز قبل

    Hello there! I know this is kinda off topic however , I’d figured I’d ask.
    Would you be interested in exchanging links or maybe guest writing a blog article or vice-versa?
    My blog covers a lot of the same subjects as yours and
    I believe we could greatly benefit from each other.

    If you might be interested feel free to shoot me an e-mail.
    I look forward to hearing from you! Great blog by the way!

  28. http://tinyurl.com/ 4 روز قبل

    Wow that was strange. I just wrote an incredibly long comment but after I clicked submit my comment
    didn’t appear. Grrrr… well I’m not writing all that over again. Anyhow,
    just wanted to say excellent blog!

  29. This post is worth everyone’s attention. When can I find out more?

  30. Harry 4 روز قبل

    Monetary advisors enterprise is people enterprise.

  31. Wilton 3 روز قبل

    Hello to every one, the contents present at this site are
    in fact awesome for people knowledge, well, keep up the good work fellows.

  32. Ahmad 3 روز قبل

    Yesterday, while I was at work, my sister stole my apple ipad and tested to see
    if it can survive a forty foot drop, just so she can be a
    youtube sensation. My apple ipad is now destroyed and she has 83 views.
    I know this is totally off topic but I had to share it with someone!

  33. Nolan 3 روز قبل

    It is really a great and useful piece of information.
    I’m happy that you simply shared this useful info with us.
    Please keep us up to date like this. Thank you for sharing.

  34. Rodger 3 روز قبل

    My family always say that I am killing my time here
    at net, but I know I am getting know-how every
    day by reading thes nice content.

  35. Garnet 3 روز قبل

    It’s truly very complicated in this full of activity life to listen news
    on TV, so I simply use internet for that reason, and get the
    newest news.

  36. Angelia 3 روز قبل

    Hello, I enjoy reading through your article. I wanted to write a
    little comment to support you.

  37. http://tinyurl.com/y5cj4dfd 3 روز قبل

    Hi there! This is my first visit to your blog! We are
    a collection of volunteers and starting a new initiative in a community in the same niche.
    Your blog provided us useful information to work on. You have done a extraordinary job!

  38. tinyurl.com 3 روز قبل

    Spot on with this write-up, I absolutely believe this website
    needs a lot more attention. I’ll probably be returning
    to see more, thanks for the information!

  39. http://tinyurl.com/y4ujuktd 2 روز قبل

    Good day! I could have sworn I’ve been to this blog before but
    after reading through some of the post I realized it’s new to me.
    Anyways, I’m definitely delighted I found it and I’ll be bookmarking and checking back frequently!

  40. Raphael 2 روز قبل

    Financial advisors enterprise is folks business.

  41. Laura 2 روز قبل

    What a information of un-ambiguity and preserveness of valuable know-how about unexpected feelings.

  42. Jane 1 روز قبل

    Hey there! Would you mind if I share your blog with my zynga group?

    There’s a lot of people that I think would really appreciate your
    content. Please let me know. Many thanks

  43. Greg 1 روز قبل

    It’s a pity you don’t have a donate button!
    I’d definitely donate to this superb blog!
    I guess for now i’ll settle for book-marking and adding your RSS feed to my Google account.
    I look forward to brand new updates and will share this site with my Facebook group.
    Chat soon!

  44. http://tinyurl.com/y2w2l4xk 1 روز قبل

    If you are going for best contents like me, only pay a visit this site daily because it provides feature
    contents, thanks

  45. http://tinyurl.com/ 24 ساعت قبل

    Magnificent goods from you, man. I have keep in mind your stuff
    previous to and you’re just extremely magnificent. I really
    like what you have acquired here, certainly like what you’re
    stating and the way wherein you are saying it.
    You’re making it entertaining and you continue to care
    for to stay it sensible. I can not wait to learn far more from you.

    This is actually a terrific web site.

  46. tinyurl.com 19 ساعت قبل

    Definitely believe that which you said. Your favorite reason appeared to be on the web the
    simplest thing to be aware of. I say to you, I definitely get irked while people think about worries that they plainly do not know
    about. You managed to hit the nail upon the top as
    well as defined out the whole thing without having side effect , people can take a signal.
    Will likely be back to get more. Thanks

  47. http://tinyurl.com 19 ساعت قبل

    It’s hard to come by experienced people about this topic, however, you sound like you know what you’re talking about!
    Thanks

  48. Steve 15 ساعت قبل

    I appreciate, result in I discovered exactly what I
    used to be looking for. You have ended my 4
    day long hunt! God Bless you man. Have a great day.
    Bye

  49. Edwardo 13 ساعت قبل

    Very shortly this site will be famous amid all blog viewers, due
    to it’s pleasant articles or reviews

  50. http://tinyurl.com/ 9 ساعت قبل

    This article is genuinely a nice one it assists new the web
    viewers, who are wishing in favor of blogging.

  51. http://tinyurl.com/yy5b83pc 3 ساعت قبل

    Just wish to say your article is as astonishing. The clarity in your post
    is just excellent and i could assume you are an expert on this subject.
    Fine with your permission allow me to grab your feed to keep updated with
    forthcoming post. Thanks a million and please continue the rewarding work.

  52. tinyurl.com 2 ساعت قبل

    Great items from you, man. I have understand your stuff previous to and you’re simply extremely fantastic.

    I really like what you’ve received here, really like what you’re saying
    and the way through which you are saying it. You are making it
    enjoyable and you continue to care for to stay
    it wise. I cant wait to read far more from you.
    That is really a tremendous web site.

  53. http://tinyurl.com/ 54 دقیقه قبل

    Very nice post. I just stumbled upon your blog
    and wished to say that I’ve truly enjoyed browsing your
    blog posts. After all I will be subscribing to your feed and I hope you
    write again soon!

پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

CONTACT US

We're not around right now. But you can send us an email and we'll get back to you, asap.

در حال ارسال

©2019 KLEO Template a premium and multipurpose theme from Seventh Queen

ورود با حساب های شما

اطلاعات حساب خود را فراموش کرده اید